...
Κι όμως, ο ήχος που κάνει μία καρδιά που "ραγίζει" είναι πολύ παλιός· είναι παλιός όσο και ο άνθρωπος και το συνειδητοποίησα μόλις πρόσφατα, πριν από δέκα μέρες, σε μία αποθήκη του Βυζαντινού Μουσείου όταν ο Μανώλης Ζαχαριουδάκης μου έδειξε τα αλλόκοτα "λάβαρα" που θα εκθέσει διαλογικά με τα έργα του Μανώλη Χάρου, άλλος από 'κεί. Λένε τα έργα του Χάρου "διακοσμητικά" ενώ όποιος έχει μεγαλώσει στη Φύση και βλέπει πίνακες του Χάρου τον πιάνει ταχυκαρδία από τη συγκίνηση που του δημιουργούν οι μνήμες που ξεχύνονται από μέσα του: εκείνη τη βραδιά στην παραλία του Αιγαίου που σε φίλησε και τα αστέρια του ουρανού σου φάνηκαν μέσα από τα μισόκλειστα μάτια σου σαν ήλιος λαμπρός το καταμεσήμερο. Το άλλο πρωινό που ξύπνησες έμπλεος αγάπης και αισιοδοξίας και σου φάνηκε πως και τα δέντρα έτρεμαν όπως το φυλλοκάρδι σου, ήταν τελικά αλήθεια, δεν το φαντάστηκες, αφού να, το δείχνει ο πίνακας όπως ακριβώς το ένιωσες! Το απόγευμα που στάθηκες μπροστά στο παράθυρό σου και κοίταζες πέρα τον ορίζοντα έτσι όπως θόλωνε μέσα από τα δάκρυά σου, το ξαναζείς στα γκρι, στα μπλε και στα πράσινα.

"Μανώλη μου, τί είναι αυτά; Με τέτοια έργα δεν μας βλέπω ποτέ να μπαίνουμε σε κάποια καθωσπρέπει Μπιενάλε…" είπα στο Ζαχαριουδάκη περιπαιχτικά, περισσότερο από αμηχανία. Αλλά ενώ ξεδίπλωνε μπροστά μου τα έργα του ένα-ένα σώπασα και τα έμεινα να τα κοιτώ αποσβολωμένη. Πάνω σ'ενα "καμβά" που είχε φτιάξει από σελίδες δοκιμίων αρχαιολογικών βιβλίων –"Τα διάλεξες Μανώλη;" αλλά σιγά μην απαντούσε– , πάνω σε τομές και όψεις αγγείων, ύμνους σωστούς του Ορθού Λόγου, έχει ζωγραφίσει με μαύρο χρώμα και πλατύ πινέλο σύμβολα πανάρχαια, αποτρεπτικά του κακού αλλά και διακοσμητικά συνάμα, φυλαχτά αλλά και πλουμίδια μαζί και τότε το είδα μπροστά μου: Όχι, τελικά δεν είναι η καταιγίδα, ο κεραυνός, η θύελλα που φοβόντουσαν οι "παπούδες" μας. Την καρδούλα τους προσπαθούσαν να προστατεύσουν από τα ραγίσματα που επιφέρει η ζωή μέσα στην αγέλη και από τα οποία κανένας εγκέφαλος, ούτε ο πιο γερός δεν μπορεί να σε προστατέψει γιατί είναι δύσκολη η ζωή μέσα στην αγέλη, πολύ δύσκολη…

Τις επόμενες μέρες τα σκεφτόμουν συνεχώς αυτά τα σύμβολα. Σε άσχετες στιγμές και περισσότερο ασυνείδητα, τα φαντάστηκα ως επιβραχιόνια. Κάποια άλλη μέρα που συγχίστηκα στη δουλειά, μου ήρθε στο μυαλό η εικόνα του να στέκεσαι μπροστά στον καθρέφτη του μπάνιου τα πρωϊνά πριν βγεις από το σπίτι και να ζωγραφίζεις στο στήθος σου ή στην πλάτη σου ένα από αυτά τα σύμβολα με το δάχτυλό σου που το έχεις βουτήξει στη μαρμελάδα ή στο λάδι, όπως γίνεται στη βάφτιση όμως, είμαι σίγουρη πως υπάρχει απλούστερη συνταγή από το Σολομώντειο "Θες με, ως σφραγίδα επί την καρδίαν σου, ως σφραγίδα επί τον βραχίονά σου". Και βέβαια υπάρχει…
...
Aθήναιος